imprezy forum

Historyczne tablice dawnego Domu Polskiego w Wiedniu przekazane do Muzeum Historii Polski

Można wyrazić ubolewanie, że Polonia w Wiedniu nie mogła zobaczyć tablic historycznych. Treść tych niezwykłych pamiątek historycznych to przede wszystkim wyraz radości Polaków z odzyskania niepodległości, którzy zamieszkiwali Austrię końcem XIX i początkiem XX w. Dla szerokiej społeczności polonijnej jest nie zrozumiałe, dlaczego tak ważne atrybuty polskiej historii nawiązujące m.in. do powstania Legionów Polskich, odzyskania niepodległości Polski w 1918 r., zaślubin Polski z morzem w r. 1920, fundatorów Domu Polskiego i tablic, po przejęciu Domu Polskiego przez PAN nie zostały publicznie wyeksponowane, chociażby w formie krótkiej prezentcji.

Austriacka Polonia mogłaby je zobaczyć podczas corocznie organizowanych Dni Otwartych Stacji Naukowej PAN lub projektów organizowanych przez Stację związanych z tematyką rozbiorów Polski i odzyskania niepodległości. Zachodzi pytanie co było przyczyną ignorowania przez kolejne dyrekcje Stacji PAN od r. 1980 tych tablic, które mówią o losach naszego narodu, tablic przechowywanych przez 36 lat w urągających warunkach. Być może odpowiedzi należy szukać w treści tablic,w nawiązaniu do niejasnych okoliczności przejęcia obiektu Domu Polskiego przez PAN w czasach komunizmu, kiedy Polonię marginalizowano, agenturalnie rozpracowywano i dokładano wszelkich starań aby ją ukształtować na wzór panującego wówczs systemu.

Początkiem 2016r. po kilkuletnich poszukiwaniach tych tablic przez Teresę Kopeć tablice zostały zlokalizowane. Za interwencją Teresy Kopeć, przy skutecznym zaangażowaniu senatora Artura Warzochy sprawa tablic trafiła do odpowiednich instytucji rządowych, które podjęły zdecydowane działania związane z ich godną i stałą ekspozycją.

Obecnie te bardzo ciekawe eksponaty historyczne będą dostępne dla bardzo szerokiej publiczności w tworzonym Muzeum Historii Polski.

Teresa Kopeć

Fot. Danuta Matloch/MKiDN http://muzhp.pl/pl/c/1790/historyczne-tablice-dla-muzeum-historii-polski


Przekazane MHP dwie kamienne tablice (1,60 x 1,00 m, każda o wadze ponad 200 kg) to interesujący dokument historyczny ‒ zapis wydarzeń ważnych dla Polaków, którzy mieszkali w Wiedniu, bądź znaleźli się w stolicy Austrii wskutek działań wojennych. Odnotowane tam zostało m.in. powstanie Legionów Polskich, szarża pod Rokitną, Akt 5 listopada 1916 r., odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 r. czy zaślubiny z morzem w 1920 r.


Zabytki te pochodzą z kaplicy św. Elżbiety, która funkcjonowała w Domu Polskim przy Boerhaavegasse 25 w Wiedniu w latach 1914-1920. Kaplica została zlikwidowana, gdy duża część Polaków opuściła Austrię po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Jej wyposażenie przekazano na historyczne Ziemie Wschodnie Rzeczypospolitej, do Dytiatyna, do kaplicy, wzniesionej na polu krwawej bitwy, stoczonej we wrześniu 1920 r. z bolszewikami, określanej mianem „polskich Termopil”. W pomieszczeniu dawnej kaplicy w Wiedniu pozostały wówczas tylko dwie pamiątkowe tablice.


Tablice mają charakter historyczny, a właściwym miejscem ich ekspozycji jest instytucja muzealna. Zabytki wymagają przeprowadzenia kompleksowych prac konserwatorskich, które zostaną wykonane przez Muzeum Historii Polski.



Budynek przy Boerhaavegasse 25, zakupiony w 1908 r. przez Polskie Towarzystwo Szkół Ludowych z przeznaczeniem na Dom Polski, od 1917 r. był siedzibą Fundacji „Dom Polski”. W 1980 r. zapadła decyzja o rozwiązaniu Fundacji i przejęciu jej majątku przez PAN, która budynek wyremontowała i umieściła tu swoją Stację Naukową. Z budynku korzystają obecnie również organizacje polonijne, a swoje siedziby mają w nim: Związek Polaków w Austrii „Strzecha” (zał. w 1894 r. najstarsza organizacja polonijna w Europie) oraz organizacja dachowa, Wspólnota Polskich Organizacji w Austrii „Forum Polonii”.

Tekst ze strony MKiDN